Mae Grŵp Tocsicoleg In Vitro, Ysgol Feddygaeth y Brifysgol yn bartner mewn pâr o brosiectau rhyngwladol y dyfarnwyd grantiau gwerth 11 miliwn ewro o Gronfa Horizon 2020 iddynt, rhaglen ymchwil ac arloesedd yr UE. 

Mae’r ddau brosiect yn canolbwyntio ar gefnogi datblygiad nanoddeunyddiau wedi’u peiriannu (ENM). Maent yn llai na miliwnfed metr mewn maint, ac mae ganddynt nodweddion ffisegol a chemegol unigryw sy’n rhoi gwell priodweddau iddynt megis adweithiant, cryfder, nodweddion trydanol a natur ymarferol well. 

Meddai’r Athro Shareen Doak (yn y llun), arbenigwr mewn  Genotocsicoleg a Chanser sy’n arwain y grŵp, mae bod yn rhan o’r prosiectau nid yn unig yn gwella enw da’r Ysgol Feddygaeth am ymchwil byd-eang yn y maes hwn ond hefyd mae’n meithrin perthnasoedd newydd gan ddod â manteision ehangach i’r Brifysgol ac i’w myfyrwyr. 

Mae Abertawe’n bartner yn NanoInformaTIX, a arweinir gan CSIC yn Sbaen, sydd wedi derbyn 6 miliwn ewro tuag at ei waith i greu fframwaith cyfrifiadurol ar gyfer deall datguddiad a natur wenwynig nanoddeunyddiau wedi’u peiriannu i gynorthwyo gydag asesu risg, lleihau dibyniaeth ar brofi ar anifeiliaid a chefnogi dylunio cynnyrch mwy diogel.   

Mae’r Athro Doak hefyd yn arwain y pecyn gwaith ar gyfer RiskGONE a arweinir gan y Sefydliad Norwaidd ar gyfer Ymchwil Awyr ac wedi sicrhau 5 miliwn ewro dros bedair blynedd. Bydd y prosiect hwn yn archwilio materion sy’n ymwneud â llywodraethu a rheoleiddio gwerthusiad nanoddiogelwch.  

Meddai: “Bydd y ddau brosiect H2020 newydd yn gwella profiad myfyrwyr gan y bydd yr ymchwil arloesol a wneir drwy’r mentrau hyn yn cael ei gyflwyno drwy senarios addysgu israddedigion a graddau meistr, a bydd prosiectau ymchwil israddedig ac ôl-raddedig yn cael eu datblygu drwy’r maes pwnc nanoddiogelwch.” 

Disgwylir i ymrwymiad y Brifysgol ddenu 600,000 ewro o’r ddau brosiect a bydd yr Athro Doak yn mynd i gyfarfodydd ym Madrid ac Oslo fis nesaf i drafod rolau ei thîm. 

Ychwanegodd yr Athro Keith Lloyd, Pennaeth yr Ysgol Feddygaeth: “Rydym wrth ein bodd i ddechrau 2019 gyda’r arian ymchwil pwysig hwn. Mae’r Athro Doak a’i thîm wedi gweithio’n hynod galed i ddatblygu ymchwil ar nanoddiogelwch.

“Bydd ein myfyrwyr hefyd yn elwa o’r gwaith hwn drwy eu prosiectau ymchwil – byddant yn gallu cysylltu â phartneriaid rhyngwladol a bod o flaen y gad o ran yr ymchwil pwysig hwn.” 

Mae’r prosiectau hyn yn parhau â llwyddiant y Brifysgol o ran Horizon2020. 

Mae’r Athro Doak yn arwain y prosiect Offer wedi’i angori’n ffisiolegol ar gyfer asesu perygl nanoddeunyddiau realistig (PATROLS) a dderbyniodd grant rhyngwladol ar y cyd a oedd yn werth mwy na €12.7 miliwn 12 mis yn ôl. 

Nod y prosiect yw datblygu profion blaengar i leihau’r defnydd o anifeiliaid wrth asesu pryderon diogelwch am nanodechnoleg ac mae’n cynnwys 24 o bartneriaid ar draws 13 o wledydd. 

Mae’r Ganolfan Nanoiechyd yn Ysgol Feddygaeth Prifysgol Abertawe wrthi’n cynnal ymchwil mewn meysydd sy’n ymwneud â bioleg celloedd cancer ac atgenhedlu, nanofeddygaeth, hysbyseg a modelu, meddygaeth atgynhyrchiol ac offer meddygol.