Yn y llun, o'r chwith i'r dde: Yr Athro Richard B. Davies, Is-ganghellor Prifysgol Abertawe; yr Athro Mike Sullivan, Prifysgol Abertawe; Kirsty Williams, Ysgrifennydd Cabinet Llywodraeth Cymru dros Addysg; a Jerome Davis, Ysgrifennydd Prifysgol Columbia.

Aeth grŵp o ymchwilwyr o Abertawe, wedi'u harwain gan yr Is-ganghellor yr Athro Richard Davies, ar ymweliad i Columbia i drafod cyfleoedd ar gyfer cydweithio. Aeth Kirsty Williams, Ysgrifennydd Cabinet Llywodraeth Cymru dros Addysg, gyda'r tîm o Abertawe.

Mae 40,000 o fyfyrwyr ym Mhrifysgol Columbia, a sefydlwyd ym 1754. Dyma'r sefydliad hynaf yn nhalaith Efrog Newydd a'r pumed hynaf yn yr Unol Daleithiau. Mae'i myfyrwyr ac ymddiriedolwyr cynharaf yn cynnwys John Jay, prif ustus cyntaf yr Unol Daleithiau, ac Alexander Hamilton, ysgrifennydd cyntaf y trysorlys.

Roedd eisoes cysylltiadau anffurfiol rhwng ymchwilwyr Abertawe a'u cymheiriaid yn Columbia. Mae'r cytundeb newydd yn adeiladu ar y rhain ac yn rhoi sylfaen fwy ffurfiol i'r perthnasoedd rhwng y ddwy brifysgol.

Mae meysydd y bartneriaeth ar gyfer cydweithio yn cynnwys:

• Ymchwil i glefydau niwrolegol a geneteg:yn adeiladu ar gysylltiadau mewn pynciau megis epilepsi rhwng timau'r Athro Mark Rees yn Ysgol Feddygaeth Prifysgol Abertawe a'r Athro David Goldstein, Cyfarwyddwr Sefydliad Meddygaeth Genomig yn Columbia.
• Seiberderfysgaeth: gydag athrawiaeth ar y cyd i'r Athro Philip Bobbitt, yn Abertawe a Columbia, i annog cysylltiadau rhwng arbenigwyr y ddau sefydliad yn y maes hwn.
• Rhaglen Ymchwil Hillary Rodham Clinton: a fydd yn gweld PhD ar y cyd i fyfyrwyr o Abertawe a'r Unol Daleithiau. Bydd y rhaglen hon yn Ysgol y Gyfraith Hillary Rodham Clinton ym Mhrifysgol Abertawe. Mae Llywodraeth Cymru'n ei chefnogi, ac fe'i cyhoeddwyd gan Brif Weinidog Cymru, y Gwir Anrhydeddus Carwyn Jones AC, ac fe'i cymeradwywyd gan Ysgrifennydd y Cabinet, Kirsty Williams AC.
• Prifysgolion fel peiriannau newid: gwaith i astudio enghreifftiau o'r Deyrnas Gyfunol a'r Unol Daleithiau o sut mae prifysgolion yn ysgogi newidiadau cymdeithasol, economaidd a thechnolegol.

Yn ystod yr ymweliad, trafododd timau Abertawe a Columbia hefyd y potensial ar gyfer cyfnewid myfyrwyr.

Mae cyfnewid myfyrwyr a chydweithio ar ymchwil ill dau yn rhan o bartneriaeth ffyniannus Abertawe â phrifysgolion blaenllaw yn Nhecsas.

Mae partneriaethau rhyngwladol â'r prifysgolion gorau wedi bod yn ganolog i lwyddiant Prifysgol Abertawe mewn blynyddoedd diweddar, gan gyrraedd uchafbwynt o gyrraedd rhestr fer Prifysgol y Flwyddyn y Deyrnas Gyfunol.

Meddai Is-ganghellor Prifysgol Abertawe, yr Athro Richard B. Davies:

"Mae partneriaeth academaidd ehangach Prifysgol Abertawe â'r brifysgol mawr ei bri, Prifysgol Columbia, yn arwydd o'n henw da cynyddol yn fyd-eang, a dyma'r diweddaraf mewn cyfres o bartneriaethau ag arweinwyr rhyngwladol addysg uwch a busnes. Mae ein hacademyddion yn cynnal ymchwil sy'n arwain y ffordd yn fyd-eang ac yn cael eu cydnabod fwyfwy am ragori ar ddisgwyliadau ar y llwyfan byd-eang. Mae cyrraedd y rhestr fer ar gyfer Gwobr Teilyngdod Datapoints Times Higher Education yn dystiolaeth o hyn, sy'n amlygu prifysgolion a ddisgrifir fel arwyr di-glod – y rhai hynny y mae eu perfformiad o ran ymchwil ar y blaen i'r gydnabyddiaeth am eu cryfderau."

Meddai'r Ysgrifennydd dros Addysg, Kirsty Williams:

“Mae hon yn foment hanesyddol i Brifysgol Abertawe, gan nodi'r diweddaraf o bartneriaethau rhyngwladol ffyniannus â phrifysgolion ledled y byd.

“Bydd cydweithio â sefydliad mor fawr ei bri yn caniatáu i'r Brifysgol gynyddu'i henw da am ragoriaeth ac i ehangu'i gwaith mewn nifer o feysydd ymchwil diddorol a hynod bwysig.

“Rwy'n edrych ymlaen at weld canlyniadau'r bartneriaeth hon, a gobeithiaf y bydd yn agor drysau newydd i Brifysgol Abertawe ac i Gymru."