Nod prosiect PACONDAA,  sy'n brosiect tair cenhedlaeth (y DU, Bangladesh, India), yw lleihau tlodi trwy atal clefydau sy'n effeithio ar ddyframaeth hanfodol yn y gwledydd hynny.

Mae'n dod â biowyddonwyr ac ymchwilwyr cymdeithasol yn India, Bangladesh a'r DU ynghyd ac fe'i hariennir gan Gynghorau Ymchwil y DU (Y Cyngor Ymchwil Biotechnoleg a Gwyddorau Biolegol a'r Cyngor Ymchwil Economaidd a Chymdeithasol), Cronfa Newton-Bhabba, Cymorth y DU a'r Weinyddiaeth Gwyddoniaeth a Thechnoleg, India." 

Yn rhan o'u gwaith ar y prosiect, treuliodd Dr Tanjil Sowgat a Dr Sergei Shubin o'r Brifysgol y ddwy flynedd diwethaf yn annog cymunedau yn India a Bangladesh i ddylanwadu ar ddyfodol lle y maent yn byw.  

Yn Bangladesh gweithiai'r ddau gyda phentrefwyr, swyddogion o'r llywodraeth leol, ysgolion ac artistiaid i drefnu amryw ddigwyddiadau gan gynnwys sesiynau hyfforddi i ffermwyr, gweithdai gyda phlant, cydweithrediadau diwylliannol, arddangosfeydd a gŵyl. 

Gan ddefnyddio cyfuniad o gelf, adrodd storïau a gweithgareddau ymarferol, rhoddodd yr academyddion lais i grwpiau anodd eu cyrraedd am y tro cyntaf.

Mae ffrwythau'r bartneriaeth bellach yn cael eu rhannu â phlant ysgol o Abertawe yn nigwyddiad cyntaf y prosiect yn y DU sydd wedi’i seilio ar arddangosfa yng Nghanolfan y Celfyddydau Taliesin fydd ar agor tan ddydd Mercher 18 Gorffennaf.

 Ar ddydd Mercher, 12 Gorffennaf, bydd Taliesin yn cynnal digwyddiad ar gyd-ddylunio dyfodol cynaliadwy, a fydd yn cynnwys gweithdy gyda 30 o blant rhwng 9 ac 11 oed, o Ysgol Gynradd Gadeirlan San Joseff er mwyn cael syniadau ynghylch dyfodol teg mewn ymateb i waith celf a phaentiadau Bangladeshaidd.  

Y Dirprwy Is-ganghellor yr Athro Martin Stringer fydd yn agor y digwyddiad sydd â’r nod o wella dealltwriaeth disgyblion o dlodi a sefydlu cysylltiadau rhwng y DU a Bangladesh er mwyn rhannu adnoddau addysgol a gwella lles cymdeithasol.

Meddai Dr Sowgat: "Gwahoddwyd y disgyblion i weithio gydag artist lleol i greu ymateb i gelf Bangladeshaidd a llunio cardiau post am fywyd yn Abertawe.

"Rydym hefyd yn datblygu llyfrau stori gyda'r plant yn Bangladesh sy'n cynnwys eu straeon am dlodi, ac rydym yn gobeithio rhannu’r llyfrau hyn â'r plant yma."

Meddai fod gwaith y prosiect eisoes wedi derbyn adborth cadarnhaol iawn gan gymunedau ym mhob un o'r tair gwlad dan sylw a'i fod hefyd wedi derbyn gwobr Ymchwil fel Celf Prifysgol Abertawe yn y categori Dehongli ar gyfer ailadrodd straeon o dlodi yn Bangladesh.  

Dywedodd un ffermwr o Bangladesh fod ymyriad PACONDAA wedi rhoi ymdeimlad o bwrpas i bobl sydd yn aml yn teimlo eu bod yn cael eu hanwybyddu mewn rhaglenni gwrthdlodi. 

Dywedodd: "Roedd eich presenoldeb a'ch ymgysylltiad â ni yn gwneud i ni deimlo'n hapus iawn. Rwyf yn falch eich bod yn gwrando arnom ni ac yn ceisio sicrhau bod y byd y tu allan yn clywed ein lleisiau."

Mae'r gweithdy i ddisgyblion o Abertawe yn dilyn llwyddiant PACONDAA yng Ngwobrau Ymchwil ac Arloesi'r Brifysgol a gynhaliwyd y mis diwethaf. Enillodd y tîm y teitl Cyfraniad Neilltuol at y Celfyddydau, Diwylliant a Chymdeithas a hefyd defnyddiwyd y digwyddiad mawreddog ar Gampws y Bae i arddangos gwaith celf a grëwyd yn ystod y prosiect. 

Ychwanegodd Dr Shubin: “Rydym wrth ein boddau bod y digwyddiadau hyn wedi rhoi'r cyfle i ni gyrraedd cynulleidfaoedd amrywiol ac arddangos gwaith pobl ifanc ac artistiaid Bangladeshaidd yn rhyngwladol.”

Mae PACONDAA yn gonsortiwm o naw prifysgol a sefydliad ymchwil sy'n gweithio i leihau tlodi trwy reoli dwy ficro-organeb sy'n achosi clefydau mewn dyframaeth Asiaidd. 

Mae'n defnyddio technegau creadigol ac artistig i annog pobl anllythrennog ac sydd wedi'u heithrio i raddau helaeth i fod yn rhan o lunio eu dyfodol trwy hyfforddiant gwell a datblygu strategaethau gwrthdlodi a chynaliadwyedd.