ynhaliwyd y digwyddiad ar ddydd Llun, 1 Hydref ar Gampws Singleton y Brifysgol. Daeth myfyrwyr ynghyd â meddygon, nyrsys, meddygon teulu a pharafeddygon i arddangos pŵer presgripsiynu cymdeithasol ym maes gofal iechyd.

Beth yw Presgripsiynu Cymdeithasol? 

Ffordd newydd o helpu cleifion nad ydynt yn cael y cymorth sydd ei angen arnynt o bosibl gan y model gofal iechyd traddodiadol yw Presgripsiynu Cymdeithasol.

Mae'n galluogi gweithwyr proffesiynol ym maes gofal iechyd i gyfeirio cleifion sydd ag anghenion corfforol, seicolegol neu gymdeithasol at grwpiau cymunedol a grwpiau nad ydynt yn feddygol. Gall hyn amrywio o unrhyw beth o ddosbarthiadau ymarfer corff ar gyfer pobl sydd â phwysedd gwaed uchel i grŵp cwnsela neu grŵp gwneud ffrindiau ar gyfer pobl sy'n ei chael hi'n anodd gydag unigrwydd neu deimlo'n ynysig yn gymdeithasol. ‌

Dywedodd yr Athro Keith Lloyd, Pennaeth yr Ysgol Feddygaeth, fod y digwyddiad wedi'i drefnu gan fyfyrwyr yr Ysgol Feddygaeth, yn llwyddiant enfawr ac yn dangos y ffordd y mae myfyrwyr yn allweddol wrth newid y ffordd y mae pobl a gweithwyr proffesiynol yn defnyddio'r GIG. 

Dywedodd yr Athro Lloyd:

"Drwy gydnabod bod amryw o ffactorau yn dylanwadu ar iechyd pobl, mae presgripsiynu cymdeithasol yn ceisio mynd i'r afael ag anghenion pobl mewn ffordd gyfannol. Mae hefyd yn anelu at gefnogi unigolion i reoli eu hiechyd eu hunain yn well. 

"Fel Ysgol Feddygaeth, rydym wedi ymrwymo i sicrhau ein bod yn lleihau'r pwysau a roddir ar y GIG. Gwnaeth ein myfyrwyr drefnu'r digwyddiad fel rhan o'r Cynllun Pencampwyr Myfyrwyr Presgripsiynu Cymdeithasol Cenedlaethol, a threfnu bod ystod enfawr o weithwyr proffesiynol yn ogystal â grwpiau digartref lleol yn dod ynghyd, a chynllun ambiwlans sy'n gweithio er mwyn atal cyflyrau iechyd drwy newid ffyrdd o fyw ac ymddygiad. 

"Mae ein myfyrwyr yn hanfodol i'r newid sydd ei angen yn y GIG. Mae ganddynt y potensial i bontio'r bwlch rhwng y Brifysgol a chymunedau lleol."

Ychwanegodd Bogdan Chiva Guirca, sylfaenydd y Cynllun Presgripsiynu Cymdeithasol Cenedlaethol:

"Hyd yn hyn, mae presgripsiynu cymdeithasol wedi'i arwain gan bobl sy'n frwdfrydig, yn benderfynol ac sydd wedi gwneud eu gorau glas i ddarparu gofal o ansawdd uchel i bawb. 

"Rydym eisiau grymuso'r genhedlaeth nesaf o weithwyr gofal iechyd proffesiynol i ychwanegu presgripsiynu cymdeithasol at eu pecyn cymorth clinigol hanfodol."

Mae Hilary Williams yn fyfyriwr Mynediad i Raddedigion yr Ysgol Feddygaeth yn y drydedd flwyddyn, a drefnodd y digwyddiad gyda Chymdeithas Meddygon Teulu Prifysgol Abertawe. Meddai:

"Rydym yn edrych ymlaen yn arw at ddod â chymaint o weithwyr proffesiynol ynghyd sydd ag ystod eang o sgiliau ac arbenigedd.

“Rydym yn gobeithio y gall yr agwedd gadarnhaol sydd wedi bod gyda phobl tuag at y prosiect hwn gryfhau'r rhwydweithiau presgripsiynu cymdeithasol sydd eisoes yng Nghymru, a rhoi rhywfaint o egni i'r gwaith o adeiladau cysylltiadau newydd rhwng y sectorau cyhoeddus a'r trydydd sector. 

"Gyda chyllidebau'r maes gofal iechyd mor dynn, presgripsiynu cymdeithas yw'r ffordd orau o bontio'r bwlch rhwng y bobl y mae angen cymorth yn fawr arnynt ond nad ydynt yn bodloni'r meini prawf ar gyfer ymyriadau meddygol. 

“Ar yr un pryd, gall cysylltu mentrau cymunedau gyda'r rhai hynny sydd eu hangen mwyaf, ac na fyddai'n gwybod amdanynt fel arall o bosibl. Mae hyn yn ei dro yn helpu'r mentrau i dyfu ac yn cyd-dynnu’r gymuned ynghyd."

Rebecca Fulton yw'r arweinydd myfyrwyr yng Nghymru ar gyfer y cynllun Pencampwyr Myfyrwyr Presgripsiynu Cymdeithasol, ac un o gyd-drefnwyr eraill y digwyddiad. 

Ychwanegodd:

"Mae digwyddiadau fel hyn yn dangos yr ymwybyddiaeth gynyddol o'r buddion y gall presgripsiynu cymdeithasol ei gynnig i'r system gofal iechyd, y gymuned leol, ac yn bwysicaf oll, i gleifion. 

“Rydym yn credu'n gryf bod gan bob gweithiwr gofal iechyd proffesiynol a grŵp cymunedol yng Nghymru ran i'w chwarae. O barafeddygon i Nyrsys Ardal, sy'n ymweld â chleifion yn eu cartrefi eu hunain, i feddygon a nyrsys ymchwil, sy'n gallu gwerthuso'r wybodaeth a helpu cleifion i benderfynu pa bresgripsiynau cymdeithasol sy'n addas ar eu cyfer. 

"Daeth y ffair hon ag ystod o bobl debyg o'r maes gofal iechyd a'r sectorau cymunedol ynghyd, ac rydym yn gobeithio bod llawer o bartneriaethau cryf a hirhoedlog wedi deillio ohoni."