Daeth chwe chant o ddisgyblion rhwng 11 a 13 oed i Ganolfan Celfyddydau Taliesin fel gwesteion arbennig y prosiectau allgymorth gwyddonol, S4 ac Oriel Science, yn sgil gwahoddiad i sioe Best Anmal Facts gyda’r cyflwynwyr gwyddoniaeth, Lizzie Daly a Ben Garrod.

Roedd y sioe ar ffurf gêm o Top Trumps gydag anifeiliaid, gyda'r cyflwynwyr yn archwilio sut mae rhywogaethau heddiw'n cymharu â chreaduriaid hanesyddol. Wedyn, cafodd y gynulleidfa gyfle i bleidleisio ar yr anifail gorau - o'r rhai byw a'r rhai diflanedig - mewn pum categori gwahanol. Gwnaed y penderfyniad terfynol gan banel beirniadu o athrawon, disgyblion a gwesteion arbennig! 

Mae'r cyflwynwyr, Lizzie Daly a Dr Ben Garrod, yn fiolegwyr sy'n gweithio ledled y byd ar brosiectau cadwraeth ac ymchwil. Mae Lizzie yn ymddangos yn rheolaidd fel arbenigwr bywyd gwyllt ar CBBC a Cbeebies, ac ar raglenni'r BBC a National Geographic. Mae Ben wedi cyflwyno nifer o raglenni a chyfresi teledu, gan gynnwys: Secrets of Bones, Attenborough and the Giant Dinosaur a The Day the Dinosaurs Died, ac mae hefyd yn Gymrawd Addysgu ym Mhrifysgol Anglia Ruskin.

Gwahoddwyd y disgyblion a'r athrawon i'r sioe Best Animal Facts gan ddau o brosiectau allgymorth gwyddonol Prifysgol Abertawe, S4 (Cynllun Gwyddoniaeth i Ysgolion Prifysgol Abertawe) ac Oriel Science, prosiect canolfan wyddoniaeth y Brifysgol. 

Daeth y bobl ifanc a gymerodd ran o Ysgol Gymunedol Dylan Thomas; Ysgol Gymunedol Cefn Hengoed; Ffederasiwn Ysgolion Cwm Aman Uchaf; Ysgol Gyfun Pentrehafod; Ysgol yr Esgob Vaughan a Phartneriaeth Ymgyrraedd yn Ehangach De-orllewin Cymru. 

Meddai'r Athro Mary Gagen: "Roedd yn bleser mawr croesawu Ben a Lizzie yma; gallwn wneud llawer yn yr ystafell ddosbarth a'r labordy i ysbrydoli pobl ifanc i fynd allan ac archwilio gwyddoniaeth, ond mae cyflwynwyr gwyddoniaeth yn rhoi hwb mawr i frwdfrydedd disgyblion drwy sioe fel hon. 

“Mae angerdd ac arbenigedd Ben a Lizzie, a'r ffaith eu bod yn falch o fod yn gîcs, yn hollol heintus. Roedd yn ysbrydoledig gweld ein cynulleidfa'n llawn cyffro, yn sgwrsio am y sioe ac yn meddwl am ffyrdd o gynnwys mwy o wyddoniaeth yn eu bywydau!" 

Yn gwylio'r sioe hefyd, roedd dau westai arbennig, Kirsty Williams AC, Ysgrifennydd y Cabinet dros Addysg, a Julie James AC, gyda'r Dirprwy Is-ganghellor, Martin Stringer.

Meddai'r Athro Matt Jones, Pennaeth y Coleg Gwyddoniaeth:  "Mae'r Coleg Gwyddoniaeth yn gymuned sydd ar dân dros natur drawsnewidiol gwyddoniaeth, a'i nod yw cynnwys cynifer o ddwylo, calonnau a lleisiau â phosib wrth lunio'r dyfodol gyda'n gilydd. 

“Roeddwn i wrth fy modd bod Ysgrifennydd y Cabinet dros Addysg ac Arweinydd y Tŷ yn gallu dod i weld â'u llygaid eu hun sut mae gwaith allgymorth yn effeithio ar frwdfrydedd pobl ifanc am wyddoniaeth a'u hangerdd i astudio gwyddoniaeth yn eu haddysg." 

I barhau â'r effaith ar ddysgu ar ôl y sioe, derbyniodd pob ysgol a gymerodd ran gopi o gyfres lyfrau ddiweddaraf Ben, 'So You Think You Know About... Dinosaurs? ar gyfer llyfrgell yr ysgol. 

Gwnaeth y disgyblion, y gwesteion a'r athrawon fwynhau'r sioe'n fawr a dywedodd Jo Ralph, athro o Ysgol Gyfun Cymer Afan: "Roedd yn sioe wych a lwyddodd i gadw diddordeb y disgyblion drwy gydol y dydd. Roedden nhw'n dwlu ar y rhyngweithio rhwng y ddau gyflwynwyd. Roedd yr holl sgwrsio ar y ffordd adref am yr anifeiliaid roedden nhw wedi dysgu amdanynt. Gwnaeth y dadleuon am yr anifail 'gorau' barhau'n hir drwy'r daith!" 

Ychwanegodd yr Athro Mary Gagen: "diben y sioe oedd cynyddu diddordeb mewn gwyddoniaeth cymaint â phosib a dangos i bobl ifanc bod modd i wyddoniaeth chwarae rhan yn eu haddysg a'u gyrfaoedd. 

"Mae digwyddiadau fel hyn yn hollbwysig wrth ein helpu i ledaenu'r neges honno, ac rydym mor ddiolchgar am y cymorth rydym yn ei gael gan ysgolion, y gymuned, arbenigwyr fel Ben a Lizzie a Llywodraeth Cymru sydd wedi cyfrannu cyllid at S4 ac Oriel Science.“