Gellir rhoi meddyginiaeth wrthseicotig i bobl ifanc â chyflyrau iechyd meddwl difrifol megis sgitsoffrenia.  Mae rhai cyffuriau gwrthseicotig wedi cael eu defnyddio hefyd i leihau ymddygiad ymosodol ymhlith plant.  Maent hefyd yn cael eu defnyddio fel dull tymor byr o reoli dicter ffyrnig ymhlith pobl ifanc.

Cyhoeddwyd yr astudiaeth, a arweiniwyd gan yr Athro Sinead Brophy o Ysgol Feddygaeth y Brifysgol, yn The Journal of Child and Adolescent Psycopharmacology. Ymchwiliodd i batrymau defnyddio cyffuriau gwrthseicotig yn y GIG, drwy gysylltu cofnodion ysbytai, meddygon teulu ac addysgol ar gyfer 3028 o bobl ifanc a oedd wedi cael presgripsiwn o gyffuriau gwrthseicotig.

Canfyddiadau'r Astudiaeth

Canfuwyd bod ymarferwyr meddygol yn fwy tebygol o ragnodi cyffuriau gwrthseicotig ar gyfer plant ag anawsterau deallusol neu awtistiaeth. Dyma rai o ganfyddiadau'r astudiaeth:

• Roedd 2.8% wedi cael presgripsiwn o gyffuriau gwrthseicotig
• Roedd awtistiaeth gan 75% o'r plant hyn
• Mae hyn yn cymharu â 0.15% o'r plant heb anabledd deallusol. 

Roedd ymarferwyr meddygol yn rhagnodi'r cyffuriau hyn i blant ag anabledd deallusol neu awtistiaeth am gyfnodau hwy a phan oeddent yn iau o’u cymharu â’r rhai heb anabledd deallusol neu awtistiaeth.  Canfu'r ymchwil fod 50% o'r rhai ag anabledd deallusol neu awtistiaeth wedi cael mwy na 12 presgripsiwn o'u cymharu â 25% o'r rhai heb anabledd deallusol neu awtistiaeth. 

Roedd cyfraddau iselder ysbryd ac anafiadau yn sgil cymryd cyffuriau gwrthseicotig yn is ymhlith pobl ifanc heb anabledd deallusol neu awtistiaeth. Fodd bynnag, roedd cyfraddau derbyn i'r ysbyty oherwydd iselder ysbryd ac anafiadau yn uwch ymhlith y rhai ag anabledd deallusol neu awtistiaeth. Mae'n bosib bod hyn oherwydd effaith dawelyddol y cyffuriau hyn sy'n golygu bod plant yn fwy tebygol o gael anafiadau; ac os nad oedd cyflwr iechyd meddwl manig neu gynnwrf gan y plentyn o'r blaen, gallant achosi iselder ysbryd. 

Sgil Effeithiau 

Mae'n hysbys bod cyffuriau gwrthseicotig yn gysylltiedig â chynnydd mewn ffitiau ymhlith pobl ag epilepsi. Gall cyffuriau gwrthseicotig penodol achosi i rai pobl fagu pwysau. Gall hyn arwain at ddiabetes a gallai'r sgil effaith o leihau llyncu olygu bod pobl yn agored i heintiau resbiradol. Datgelodd yr astudiaeth dystiolaeth bod cyfraddau derbyn i'r ysbyty oherwydd epilepsi, diabetes a heintiau resbiradol yn uwch ymhlith pobl ifanc a oedd yn cymryd cyffuriau gwrthseicotig - ni waeth a oedd ganddynt anabledd deallusol neu awtistiaeth ai peidio - o'u cymharu â'r cyfraddau cyn dechrau cymryd cyffuriau gwrthseicotig ac o'u cymharu â'r rhai nad oeddent yn cymryd y cyffuriau hyn.  

Meddai'r Athro Brophy: "Mae ein hymchwil yn awgrymu bod ymarferwyr meddygol yn fwy tebygol o ragnodi cyffuriau gwrthseicotig i bobl ifanc ag anabledd deallusol neu awtistiaeth na'r rhai â diagnosis seicotig. Yn ogystal, mae'r cyffuriau hyn yn cael eu rhagnodi i blant iau ac am gyfnodau hwy.

"Gall trin problemau ymddygiad fel hyn arwain at gostau uwch i'r GIG oherwydd cyfraddau uwch o epilepsi, heintiau resbiradol, diabetes, iselder ysbryd ac anafiadau sydd i gyd yn arwain at fwy o ymweliadau â'r meddyg teulu a'r ysbyty. Yn ogystal, gall trin problemau ymddygiad fel hyn beri goblygiadau hirdymor ar gyfer yr unigolyn a'i ofalwyr."