Mae’r Athro Brifardd Alan Llwyd o Academi Hywel Teifi wedi cyrraedd y rhestr fer ar gyfer y wobr Ffeithiol Greadigol am ei gofiant Gwenallt - Cofiant D. Gwenallt Jones 1899 - 1968. Wedi’i chyhoeddi gan wasg Y Lolfa, dyma’r gyfrol ddiweddaraf yng nghyfres boblogaidd o gofiannau Alan Llwyd. Ymddangosodd ei gofiant dadleuol i Kate Roberts yn 2011, ei gofiant i R. Williams Parry yn 2013, a’i gofiant i Waldo Williams yn 2014. 

Wrth glywed y newyddion, meddai'r Athro Alan Llwyd: "Rwy'n falch iawn ein bod ni'n dau wedi cael ein henwebu ar gyfer Llyfr y Flwyddyn, ac mae gan Academi Hywel Teifi ran fawr yn ein llwyddiant. Disgwylir imi, fel Athro yn yr Academi, gynhyrchu a chyhoeddi gwaith ymchwil newydd a gwreiddiol, a dyna'n union beth yw Gwenallt. Ac rwy'n diwtor barddoniaeth i Aneirin, sy'n fyfyriwr ôl-raddedig yn ein hadran". 

Mae’r bardd Aneirin Karadog, sy’n astudio am radd doethur mewn ysgrifennu creadigol yn Adran y Gymraeg, wedi cyrraedd y rhestr fer yn y categori Barddoniaeth, a hynny am ei gasgliad, Bylchau (Cyhoeddiadau Barddas). Dywedodd Aneirin Karadog: "Mae cyrraedd rhestr fer Llyfr y Flwyddyn yn fraint am sawl rheswm. Yn gyntaf, mae gwybod fod yna werthfawrogiad i waith a fu'n cymaint ran o'm bywyd wrth i fi ei greu yn galondid mawr.  Yn bwysicach, mae cael bod yn rhan o'r dathliad blynyddol o lenyddiaeth Gymraeg a elwir yn Llyfr y Flwyddyn yn hollbwysig i rywun fel fi sy'n dymuno gweld parhad a thwf y Gymraeg ym mhob agwedd o fywyd". 

Yn y categori Ffeithiol Greadigol Saesneg, mae’r hanesydd Dr Catherine Fletcher wedi cyrraedd y rhestr fer am ei chyfrol The Black Prince of Florence (The Bodley Head). Meddai Dr Fletcher: "Rwyf wrth fy modd bod y llyfr wedi cyrraedd y rhestr fer. Roedd hi'n bleser ysgrifennu'r llyfr, ac rwy'n falch nawr y bydd mwy o bobl yn dysgu am hanes Alessandro de’ Medici”.

Y panel beirniadu Cymraeg eleni yw: y beirniad llenyddol, Catrin Beard; y bardd ac awdur Mari George; ac Eirian James, perchennog y siop lyfrau annibynnol arobryn, Palas Print yng Nghaernarfon.

Dywedodd Catrin Beard: “Cafwyd llawer o drafod, ac roedd gan bob un ohonon ni ein ffefrynnau... trueni mai ond tri ym mhob categori sy'n cael bod ar y Rhestr Fer achos mae rhai eraill teilwng iawn wedi gorfod cael eu hepgor.

“Mae Rhestr Fer categori Ffuglen yn amrywiol iawn, gyda dwy nofel heriol ac arloesol ac un fwy traddodiadol ei naws ond sy'n feistrolgar yn ei defnydd o ffurf y stori fer. Dau fardd profiadol a llais ifanc newydd sydd yn Rhestr Fer categori Barddoniaeth. Categori digon anodd ei feirniadu yw ffeithiol greadigol gan fod cymaint o amrywiaeth o ran natur, ffurf a phwrpas y cyfrolau. Er bod nifer fawr o gyfrolau safonol ar nifer o bynciau gwahanol, y bywgraffiadau ddaeth i’r brig, ac mae Rhestr Fer categori Ffeithiol Greadigol yn cynnwys tri bywgraffiad cwbl wahanol i’w gilydd.”

Beirniaid y wobr Saesneg eleni yw: yr awdur arobryn Tyler Keevil; yr Uwch Ddarlithydd Dimitra Fimi; ac enillydd Gwobr Farddoniaeth Costa, Jonathan Edwards.

Dywedodd Lleucu Siencyn, Prif Weithredwr Llenyddiaeth Cymru: “Mae’n un o uchafbwyntiau llenyddol y flwyddyn, ac rydym ni yn Llenyddiaeth Cymru yn llawn cyffro wrth ddisgwyl am gael cyhoeddi Rhestr Fer 2017. Gyda’r cyhoeddiad yn digwydd yn ystod Wythnos Llyfrgelloedd, gobeithiwn y bydd darllenwyr yn heidio i’w llyfrgell leol i ac yn bachu ar y cyfle i fenthyca’r teitlau arbennig hyn, a phrofi cyfoeth ac amrywiaeth llenyddiaeth gyfoes Gymreig. Bydd darllenwyr yn teithio i gysgod mynyddoedd llechi i Lundain y 60au; aent ar goll ar y môr; caent brofi poen therapi ymbelydredd; dysgu am hanes celf; a mynd ar siwrne drwy themâu colled, chwedl a chof.”

Caiff enillwyr y wobr fawreddog hon eu cyhoeddi mewn Seremoni Wobrwyo yn y Tramshed, Caerdydd ar nos Lun 13 Tachwedd, ble caiff cyfanswm o £12,000 ei ddosbarthu i’r awduron llwyddiannus. Bydd enillydd pob categori yn derbyn gwobr o £1,000, ac fe gyflwynir gwobr ychwanegol o £3,000 i brif enillydd y wobr yn y ddwy iaith. Yn ogystal bydd enillwyr yn derbyn tlws sydd wedi’i greu yn arbennig gan yr artist Angharad Pearce Jones.