Mae SEACAMS 2, prosiect £17M  tair blynedd ym Mhrifysgolion Bangor ac Abertawe, a ariennir yn rhannol drwy Gronfa Datblygiad Rhanbarthol Ewropeaidd, yn fuddsoddiad ym mhotensial economi’r môr ac ynni adnewyddadwy. Trwy SEACAMS, gall cwmnïau sydd eisiau defnyddio pŵer y môr i greu diwydiant ynni cynaliadwy yng Nghymru gael gafael ar y gefnogaeth ymchwil hanfodol y byddant eu hangen i’w galluogi i symud ymlaen â’u datblygiadau a fydd yn costio rhai miliynau o bunnau.

Galwodd y Gweinidog Cyllid, Mark Drakeford, ym Mhrifysgol Bangor heddiw (Iau 29 Medi), i  glywed am ddechrau ail broject SEACAMS, a reolir gan Ganolfan Gwyddorau Môr  Cymhwysol y Brifysgol, ynghyd â phartneriaid o Brifysgol Abertawe.

Prif ffynhonnell ynni o’r môr i Gymru fydd ynni llanw, gyda’r diwydiant yn ystyried sawl modd o’i gynhyrchu, drwy lagwnau llanw ac ynni o’r tonnau. Bydd yr ail swm o gyllid i SEACAMS yn ymestyn maint, ansawdd a hygyrchedd data sydd ei hangen gan gwmnïau datblygu, cyn iddynt fynd ati i ddelio â materion cymhleth fel lleoli’r gwahanol fathau o brojectau ynni môr adnewyddadwy.

Yn ogystal â deall pa leoliadau fyddai’n gweddu orau ar gyfer gwahanol ddulliau o gynhyrchu ynni, mae ar y datblygwyr angen dealltwriaeth helaeth o sut y bydd y technolegau, boed yn ynni tonnau neu unrhyw system arall o drosi ynni, yn perfformio.  Bydd angen ystyried sut y bydd yr amgylchedd - gwely’r môr, y cerrynt ac anifeiliaid y môr - yn ymateb, yn ogystal ag ystyried unrhyw oblygiadau a ddaw o ganlyniad i newid yn lefel y môr yn yr amser hir y bydd y cynhyrchwyr ynni hyn yn gweithredu.

Bydd SEACAMS 2 yn datblygu rhwydwaith o arsyllfeydd arfordirol i gasglu data o ansawdd uchel a sicrhau ei fod ar gael i ddarpar-datblygwyr. Bydd y gwaith yn canolbwyntio ar gasglu gwybodaeth yng nghyffiniau’r ddau barth ar gyfer ynni adnewyddadwy o’r môr sydd wedi eu sefydlu gan  Ystâd y Goron. Mae’r rhain oddi ar arfordir gogledd-orllewin Ynys Môn ac oddi ar arfordir Sir Benfro. Bydd SEACAMS  hefyd yn cydweithio gyda chwmnïau sy’n edrych i mewn i ddatblygu lagwnau llanw mawr yn ne a gogledd Cymru.

Meddai Mark Drakeford AS, Ysgrifennydd y Cabinet dros Gyllid a Llywodraeth Leol: “Mae  ynni o’r môr yn sector o bwys ble mae gan Gymru adnoddau naturiol ardderchog a’r gallu i  arwain y byd.”

“Rwyf wrth fy modd ein bod wedi gallu buddsoddi’n sylweddol o gronfa’r UE ym mhroject newydd SEACAMS, a fydd yn cyllido arloesi arbenigol er mwyn tyfu busnesau ac ehangu’r sector yng Nghymru.”

Meddai’r Athro Colin Jago, Cyfarwyddwr prosiect SEACAMS:

“Byddwn yn adeiladu ar ein pum mlynedd o weithio efo diwydiant yn ystod y prosiect SEACAMS gyntaf. Wrth grynhoi ein harbenigedd ym Mhrifysgolion Bangor ac Abertawe, mae gennym ystod y wybodaeth i allu darparu’r wybodaeth dechnegol fanwl sydd ei hangen i gefnogi’r datblygiadau cyffrous a all arwain at  newid mawr yn y ffordd yr ydym yn  cyflenwi ein hanghenion ynni yng Nghymru.”

Meddai’r Athro Kam Tang, Athro Bioleg Môr ym Mhrifysgol Abertawe: "Bydd SEACAMS2 datblygu ymrwymiad Prifysgol Abertawe i gefnogi twf busnesau morol ac arfordirol, yn enwedig ym maes ynni adnewyddadwy morol a sectorau cysylltiedig, yn ardal cydgyfeiriant drwy gyfrwng gweithgareddau ymchwil a datblygu cydweithredol o’r radd flaenaf gyda diwydiant."